Komisja Europejska zatwierdziła, zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa, hiszpański program wsparcia o wartości 400 milionów euro, który ma stymulować produkcję wodoru odnawialnego poprzez narzędzie Europejskiego Banku Wodorowego „Auctions-as-a-Service” dla aukcji zamykającej się w 2025 roku.
Program przyczyni się do realizacji celów Porozumienia na rzecz Czystego Przemysłu, mającego przyspieszyć dekarbonizację przemysłu UE przy jednoczesnym wzmocnieniu jego konkurencyjności, planu REPowerEU zmierzającego do zmniejszenia zależności od rosyjskich paliw kopalnych oraz Strategii Wodorowej UE.
Szczegóły programu
Hiszpania powiadomiła Komisję o zamiarze wprowadzenia programu wspierającego produkcję wodoru odnawialnego poprzez mechanizm „Auctions-as-a-Service” w ramach Europejskiego Banku Wodorowego. Zatwierdzony program wesprze budowę elektrolizerów o łącznej mocy do 345 megawatów oraz produkcję do 221 000 ton wodoru odnawialnego w Hiszpanii. Szacuje się, że pozwoli to uniknąć emisji równoważnej do miliona ton CO₂.
Program pomoże Hiszpanii osiągnąć krajowy cel instalacji 12 gigawatów mocy elektrolizerów do 2030 roku, a także cele dotyczące udziału odnawialnych paliw pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) w transporcie i przemyśle, określone w dyrektywie o odnawialnych źródłach energii.
Pomoc zostanie przyznana w drodze konkurencyjnego procesu przetargowego, który zakończył się w pierwszym kwartale 2025 roku. Proces ten będzie nadzorowany przez Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA), która otrzyma, oceni i uszereguje oferty dla projektów ze wszystkich państw członkowskich.
W ramach programu pomoc będzie miała formę bezpośredniej dotacji za kilogram wyprodukowanego wodoru odnawialnego. Wsparcie będzie udzielane na maksymalny okres dziesięciu lat. Beneficjenci będą musieli udowodnić zgodność z unijnymi kryteriami produkcji odnawialnych paliw pochodzenia niebiologicznego, co obejmuje przyczynianie się do wdrażania lub finansowania dodatkowej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, niezbędnej do produkcji wspieranego wodoru.
Ocena Komisji
Komisja oceniła program w świetle unijnych zasad pomocy państwa i uznała, że:
- Program jest niezbędny i odpowiedni do ułatwienia produkcji wodoru odnawialnego, a tym samym dekarbonizacji sektorów przemysłu, transportu i/lub energetyki.
- Program ma efekt zachęty, ponieważ beneficjenci nie podjęliby odpowiednich inwestycji bez wsparcia publicznego.
- Hiszpania wprowadziła wystarczające zabezpieczenia, aby zapewnić, że program będzie miał ograniczony wpływ na konkurencję i handel w UE.
- Pomoc przyniesie pozytywne efekty, zwłaszcza dla środowiska, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem, które przeważą nad ewentualnymi negatywnymi skutkami w zakresie zakłóceń konkurencji.
Kontekst
18 listopada 2024 r. Hiszpania ogłosiła swój udział w programie Europejskiego Banku Wodorowego „Auctions-as-a-Service” dla drugiej aukcji 2024/2025.
Europejski Bank Wodorowy to inicjatywa mająca na celu ułatwianie produkcji wodoru odnawialnego w UE i jego importu do Europy. Jego celem jest zamknięcie luki inwestycyjnej i połączenie przyszłej podaży wodoru odnawialnego z konsumentami, aby osiągnąć planowany cel 20 milionów ton do 2030 roku.
Program jest następstwem wcześniejszego niemieckiego programu zatwierdzonego przez Komisję w kwietniu 2024 r. oraz programów austriackich i litewskich zatwierdzonych 10 marca 2025 r.
Zgodnie z dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii z 2018 r., z poprawkami z 2023 r., UE zwiększyła cel dotyczący udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii brutto do minimum 42,5% do 2030 r., z zamiarem osiągnięcia 45%. Wprowadzono również cel, aby 42% wodoru używanego w przemyśle było odnawialne do 2030 r., wzrastając do 60% do 2035 r.