Fraunhofer Institut für Energiewirtschaft und Energiesystemtechnik IEE opracował interaktywną mapę identyfikującą odpowiednie lokalizacje dla produkcji amoniaku w Kenii. Kenya PtX-Atlas powstał na podstawie raportu opracowanego we współpracy z H2Global Stiftung i Strathmore University w Kenii, w ramach projektu „H2Global meets Africa” finansowanego przez niemieckie Ministerstwo Badań, Technologii i Lotnictwa Kosmicznego kwotą 4,2 miliona euro.
Atlas służy jako narzędzie oparte na danych do wspierania lokalnej wartości dodanej, międzynarodowych inwestycji i klimatycznie neutralnego zaopatrzenia w energię. „Kenya PtX-Atlas dostarcza ważnych danych. W połączeniu z zaangażowaniem lokalnych interesariuszy, ich wiedzą i krytyczną analizą sprawdza się szczególnie dobrze, jak pokazuje raport amoniakowy H2Global dla Kenii” – mówi Susana Moreira, Dyrektor Wykonawczy H2Global Stiftung.
Jako narzędzie open-data Atlas po raz pierwszy kompleksowo wizualizuje techno-ekonomiczny potencjał produkcji zielonego amoniaku w Kenii. Publicznie dostępna mapa skierowana jest do decydentów politycznych, firm energetycznych, deweloperów projektów i inwestorów w Kenii, Europie i na całym świecie.
Szczegółowa analiza przydatności terenu
Centralnym elementem Kenya PtX-Atlas jest Land Suitability Analysis, która szczegółowo ocenia przydatność potencjalnych lokalizacji dla instalacji wiatrowych, solarnych i hybrydowych. Poszczególne piksele powierzchni są analizowane na podstawie ponad 30 technicznych kryteriów wykluczenia i oceny oraz oceniane w skali od 0 do 100. Dodatkowo agregacja na poziomie hrabstw zapewnia przejrzystą prezentację regionalnych potencjałów, które można filtrować według typu energii.
Cztery regiony o największym potencjale
W centrum raportu „Renewable Ammonia: Kenya’s Business Case” znajdują się cztery wybrane regiony szczególnie odpowiednie ze względu na zasoby naturalne i warunki infrastrukturalne: Turkana Central i Turkana South na północy kraju przy jeziorze Turkana, region Kisumu nad jeziorem Wiktorii oraz Greater Mombasa Region na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego.
Na podstawie analizy potencjału opartej na GIS oraz symulacji wiatrowej i fotowoltaicznej z wykorzystaniem historycznych danych pogodowych przeprowadzono kalkulacje ekonomiczne produkcji zielonego amoniaku. Wyniki pokazują, że koszty wytwarzania wahają się między 941 EUR/tonę NH₃ (Turkana South) a 2743 EUR/tonę NH₃ (Kisumu). Chociaż wartości te nadal przewyższają te dla konwencjonalnie produkowanych, opartych na paliwach kopalnych produktów amoniakowych, raport konkluduje, że poprzez dalsze przetwarzanie na nawozy można obsługiwać rentowne rynki krajowe.
Wspieranie lokalnej transformacji energetycznej
„Z Kenya PtX-Atlas tworzymy transparentność konkretnych modeli biznesowych dla zielonego amoniaku w Kenii na podstawie regionalnych danych, analiz ekonomicznych i strategicznych ocen rynkowych” – mówi Christoph Zink, odpowiedzialny za projekt w Fraunhofer IEE.
Istotnym celem jest myślenie o produktach zielonego wodoru nie tylko jako o towarach eksportowych, ale także jako o impulsie dla zrównoważonej transformacji energetycznej w krajach partnerskich. W Kenii produkcja PtX może wspierać lokalną defosylizację poprzez rozwój odnawialnej produkcji energii elektrycznej, nowe zastosowania przemysłowe i lokalną wartość dodaną opartą na rodzimych zasobach.
Perspektywy rozwoju i międzynarodowa współpraca
Fraunhofer IEE widzi potencjał przeniesienia podstawowej koncepcji na inne kraje i regiony. „Porównywalne analizy potencjału mogłyby być odpowiednio rozwijane i stosowane. Za pomocą Kenya PtX-Atlas chcemy stworzyć transparentną podstawę dla niezawodnej i zrównoważonej współpracy międzynarodowej” – wyjaśnia Christoph Zink.
Atlas jest dostępny jako narzędzie open-data i pozwala na zapytania o konkretne lokalizacje dotyczące kosztów produkcji, godzin pełnego obciążenia czy lokalnych zasobów. 23 września 2025 roku odbędzie się bezpłatna interaktywna sesja ekspercka prezentująca Atlas.
Opracowanie Kenya PtX-Atlas ma strategiczne znaczenie dla rozwoju międzynarodowej współpracy wodorowej i globalnej transformacji energetycznej. Projekt pokazuje, jak można łączyć europejskie potrzeby importowe z lokalnym rozwojem krajów afrykańskich, tworząc partnerstwa korzystne dla obu stron. Dla Polski, która rozwija własną strategię wodorową, tego typu międzynarodowe inicjatywy mogą stanowić wzór dla przyszłych projektów współpracy z krajami rozwijającymi się w obszarze zielonych technologii i odnawialnych źródeł energii.