Zastąpienie węgla gazem wysokometanowym stanowi istotny element dekarbonizacji polskiej energetyki, umożliwiając znaczące obniżenie emisji CO2 przy jednoczesnym wzroście efektywności elektrowni i elektrociepłowni. Taka ocena padła podczas XXXIV Forum Ekonomicznego w Karpaczu, gdzie eksperci przedstawili strategię transformacji energetycznej opartą na elastycznym wykorzystaniu infrastruktury gazowej.
Najnowsze dane za 2024 rok pokazują znaczący postęp w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce. Udział OZE w krajowym miksie energetycznym wzrósł do 29,6 procent, przy czym dominującą pozycję zajmują farmy wiatrowe generujące 14,7 procent całej energii oraz instalacje fotowoltaiczne z 9-procentowym udziałem.
Eksperci uczestniczący w panelu „Odnawialne źródła energii jako element na drodze do transformacji energetycznej” podkreślają jednak, że pełne wdrożenie OZE wymaga kompleksowych rozwiązań systemowych. Kluczowe znaczenie mają elastyczne regulacje prawne, dostosowana infrastruktura przesyłowa, systemy magazynowania energii oraz skuteczne mechanizmy wsparcia finansowego.
Infrastruktura gazowa jako „pomost” w transformacji
Wojciech Kowalski, członek zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa, przedstawił koncepcję wykorzystania istniejącej sieci gazowej jako strategicznego elementu wspierającego rozwój OZE. „Istotnym elementem w dekarbonizacji jest zastąpienie węgla paliwem, jakim jest gaz wysokometanowy, żeby zmniejszyć emisję CO2 do atmosfery, ale też zwiększyć efektywność, sprawność elektrociepłowni i elektrowni” – podkreślił ekspert.
Modernizacja infrastruktury gazowej umożliwi integrację gazów odnawialnych, takich jak biometan czy wodór, zapewniając ich bezpieczną dystrybucję. Dzięki temu sieć gazowa może pełnić funkcję stabilizującą system elektroenergetyczny, szczególnie w okresach zmiennej produkcji energii z wiatru czy słońca.
Inteligentne gazomierze za 700 milionów złotych
Polska Spółka Gazownictwa realizuje ambitny projekt wymiany tradycyjnych gazomierzy na inteligentne urządzenia o wartości 700 milionów złotych, współfinansowany z Krajowego Planu Odbudowy. „Egazomierz” umożliwi zdalny odczyt danych oraz precyzyjny pomiar rzeczywistego zużycia gazu, co przełoży się na znaczną poprawę efektywności sterowania siecią.
„To jest ogromne przedsięwzięcie, które pozwoli nam – zbierając i przetwarzając dane – na poprawę efektywności sterowania” – wskazał Kowalski. Projekt odpowiada na rosnącą w Polsce świadomość użytkowników dotyczącą racjonalnego wykorzystania energii i dążenia do oszczędności.
Potencjał geotermii wymaga zmian regulacyjnych
Rafał Szkaradziński, wójt gminy Szaflary, zwrócił uwagę na niedocenianą rolę geotermii w polskim miksie energetycznym. „O tym się mówi mniej, ale Polska jest w dużej mierze pokryta źródłami geotermalnymi. Nie tak wydajnymi, jak na naszym terenie, ale można z nich korzystać” – podkreślił samorządowiec.
Pełne wykorzystanie potencjału geotermalnego wymaga jednak kompleksowych zmian w przepisach prawnych. Ekspert zauważył, że mniej popularne rozwiązania energetyczne często znajdują się na dalszej ścieżce legislacyjnej, co opóźnia ich szersze wdrożenie.
Magazyny energii jako priorytet rozwoju
Arkadiusz Kosiel z Fortum Power and Heat Polska podkreślił kluczowe znaczenie budowania magazynów energii elektrycznej i ciepła dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. „One zapewniają bezpieczeństwo, mogą zoptymalizować produkcję, a także wykorzystanie energii” – argumentował ekspert.
Piotr Ostaszewski, CEO Ekovoltis, wskazał na wysokie koszty technologii magazynowania jako główną barierę rozwoju. W odpowiedzi jego firma promuje elastyczne wykorzystanie energii przez klientów przemysłowych, zachęcając do produkowania energochłonnych półproduktów w okresach niskich cen energii.
Strategiczna rola gazu w drodze do neutralności klimatycznej
Sieci gazowe, objęte szczegółowymi regulacjami i nadzorem, umożliwiają zintegrowane planowanie infrastruktury energetycznej oraz integrację różnych sektorów gospodarki. Wspierają dekarbonizację ciepłownictwa, przemysłu i transportu, jednocześnie chroniąc odbiorców końcowych i wspierając konkurencję na rynku.
Gaz wysokometanowy w polskiej transformacji energetycznej pełni funkcję technologii pomostowej, umożliwiając płynne przejście od systemu opartego na węglu do w pełni zdekarbonizowanej gospodarki. Ta strategia pozwala na stopniową redukcję emisji CO2 przy zachowaniu bezpieczeństwa dostaw energii i stabilności systemu elektroenergetycznego. W perspektywie długoterminowej infrastruktura gazowa będzie gotowa do transportu gazów odnawialnych, w tym wodoru, wspierając osiągnięcie neutralności klimatycznej Polski zgodnie z celami Europejskiego Zielonego Ładu.