Fińska firma Kelluu została wybrana do drugiej fazy prestiżowego programu NATO DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic), otrzymując dofinansowanie w wysokości 300 tysięcy euro oraz dostęp do ośrodków testowych NATO. Spółka wyróżniła się technologią autonomicznych sterowców zapewniających ponad 12-godzinne misje obserwacyjne przy niskim śladzie akustycznym i emisyjnym. Sterowce wykorzystują wodór „jako źródło energii, które jest pięć razy bardziej wydajne energetycznie i przenosi dwadzieścia razy więcej energii na pokładzie w porównaniu z komercyjnymi dronami” – wyjaśnia firma.
Program NATO DIANA w 2025 roku otrzymał ponad 2600 zgłoszeń z krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego. Z tej liczby do pierwszej fazy zakwalifikowało się około 73 firm, a następnie jedynie 15 najlepszych przedsiębiorstw przeszło do drugiej, kluczowej fazy programu akceleracji. Kelluu znalazło się w tym elitarnym gronie razem z firmami z 10 krajów NATO, oferującymi rozwiązania w obszarach cyberbezpieczeństwa, biotechnologii, robotyki, pojazdów bezzałogowych oraz obrony kosmicznej i morskiej.
Wybrany grono reprezentuje najnowocześniejsze technologie obronne, które mogą zostać szybko wdrożone przez ministerstwa obrony państw NATO dzięki specjalnemu serwisowi Rapid Adoption Service.
Sterowce jako alternatywa dla dronów i satelitów
Kelluu oferuje platformę autonomicznych sterowców, która stanowi alternatywę zarówno dla popularnych quadkopterów, jak i tradycyjnych balonów obserwacyjnych. Urządzenia firmy mogą pozostawać w powietrzu przez ponad 12 godzin na jedną misję, operując poniżej warstwy chmur z modułowymi ładunkami użytkowymi.
„Persistent, quiet, affordable, that’s the sweet spot” – podkreślił Janne Hietala, dyrektor generalny Kelluu. Platforma tworzy cichą, trwałą warstwę rozpoznawczą (ISR), która uzupełnia możliwości satelitów i dronów o krótkiej wytrzymałości.
Testy odporności nawigacyjnej wobec zakłóceń GNSS
Firma aktualnie prowadzi próby odporności nawigacyjnej we współpracy z fińskim Krajowym Urzędem Geodezji, koncentrując się na przeciwdziałaniu zakłóceniom systemów GNSS. Ten obszar ryzyka został szczególnie wyróżniony w 2025 roku przez krajowe i międzynarodowe organy lotnicze oraz agencje ponadnarodowe jako kluczowe wyzwanie dla bezpieczeństwa powietrznego.
Kelluu uczestniczy obecnie w ćwiczeniach REPMUS25 w Portugalii, jednym z najbardziej wymagających ćwiczeń NATO, a w październiku weźmie udział w DiBax na Łotwie – największym eksperymencie Digital Backbone Experimentation organizowanym przez Sojusz.
Druga faza programu z dostępem do infrastruktury NATO
Przejście do drugiej fazy NATO DIANA oznacza dla Kelluu dostęp do specjalistycznych centrów testowych NATO oraz bezpośredni kontakt z użytkownikami końcowymi i inwestorami. Program zapewnia również wsparcie dostosowane do specyficznych potrzeb każdej firmy w procesie akceleracji rozwoju technologicznego.
„Phase 2 lets us prove Kelluu in NATO’s most demanding test environments and show how our autonomous airship platform strengthens ISR capabilities, from critical infrastructure protection to expeditionary operations” – wyjaśnił Hietala.
Największa flota autonomicznych sterowców na świecie
Kelluu deklaruje się jako operator największej na świecie floty autonomicznych sterowców, specjalizujący się w dostarczaniu trwałej, cichej i niskokosztowej inteligencji powietrznej do celów bezpieczeństwa i monitoringu środowiskowego. Technologia fińskiej firmy może znaleźć zastosowanie zarówno w ochronie infrastruktury krytycznej, jak i w operacjach ekspedycyjnych.
Strategiczne znaczenie dla obronności NATO
Sukces Kelluu w programie NATO DIANA ilustruje rosnące znaczenie technologii dual-use w nowoczesnej obronności. Autonomiczne sterowce mogą odegrać kluczową rolę w zapewnieniu ciągłej obserwacji obszarów strategicznych przy znacznie niższych kosztach operacyjnych niż tradycyjne systemy satelitarne czy załogowe.
W kontekście współczesnych wyzwań bezpieczeństwa, w tym zagrożeń hybrydowych i konieczności ochrony infrastruktury krytycznej, platformy oferujące długotrwałą, cichą obserwację stanowią istotne uzupełnienie istniejących systemów rozpoznawczych. Technologia Kelluu może przyczynić się do wzmocnienia zdolności NATO w zakresie wczesnego ostrzegania oraz monitoringu zagrożeń w czasie rzeczywistym, szczególnie w kontekście rosnącej liczby zakłóceń systemów nawigacji satelitarnej obserwowanych w ostatnich latach.